Mitokondri nakli, yumurta naklinden çok farklı

Son zamanlarda gündeme gelen mitokondri naklini değerlendiren Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Gazi Yıldırım, mitokondri naklinin tüp

Gündem 31.08.2019, 11:26 31.08.2019, 11:26
Mitokondri nakli, yumurta naklinden çok farklı

Son zamanlarda gündeme gelen mitokondri naklini değerlendiren Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Gazi Yıldırım, mitokondri naklinin tüp bebek çalışmalarına bir alternatif olduğunu ifade etti. Bu naklin, yumurta veya sperm bağışından çok farklı olduğunu kaydeden Yıldırım, dünyaya gelen bebeğin sadece o çifte ait olduğunu ve bir başkasına ait genlerin, bebeğin DNA’sında yüzde 1’den az oranda bulunduğunu vurguladı.



Mitokondriyi ‘hücrenin jenaratörü’ olarak tanımlayan Prof. Dr. Yıldırım, “Hücrelere enerji sağlayan yapılara mitokondri deniyor. Bunlar özellikle üreme hücrelerinde çok büyük önem arz ediyor. Mesela spermin mitokondrisi biterse ya da azalırsa, sperm hareketi bozuluyor, döllenme kapasitesini yitiriyor. Yumurtanın mitokondrisi biterse de döllenme, çoğalabilme, bölünebilme ve bir bebek oluşturabilme kapasitesi bozuluyor” dedi.



YAŞ SINIRLAMASI YOK



Mitokondrilerin kendi genetik yapıları olduğunu ifade eden Prof. Dr. Yıldırım, “Üstelik bu genetik yapı sadece ve sadece anneden geçiyor. En büyük problem yaşlanmayla birlikte döl hücrelerinde mitokondri azalması. Özellikle ileri yaşlardaki kadınlarda ya da tüp bebek denemesini genç yaşta yapan ve yumurtası bir türlü döllenemeyen kadınlarda mitokondri nakli yapılabilir. Bu transferlerde kişinin kendi hücrelerinden veya daha genç birinin hücrelerinden mitokondri alınabiliyor. Bir noktada gen transferi gibi oluyor, çünkü anne tarafından içerdiği DNA’yı taşıyor. Özellikle yumurtalık yaşlanması olan gençlerde, ileri yaşlardaki çocuk isteyen yumurtası olup bölünme potansiyeli olmayan kadınlarda uygulanabilen bir yöntem. Herhangi bir yaş sınırlaması yok. Kişinin yumurtasının olduğu her yaşta uygulanabilir” diye konuştu.



ÇOCUK YÜZDE 99 ORANLA ANNEYE AİT



Mitokondri naklinin yumurta veya sperm naklinden çok farklı olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Yıldırım, “Bir başkasının genetik yapısıyla çocuk oluşturmuyoruz. Zaten çocuk genetik olarak yüzde 99 oranda anneye ait. Burada mitokondri nakli ile gelen DNA’ya ait parçalar yüzde 1’den daha az. Bu aslında itiraz et edilebilecek veya ‘Bu işlemi yaptırdık, çocuk artık bize ait değil’ denilecek bir durum değil. Bu noktada mitokondri nakli, sperm veya yumurta bağışı gibi değil. Genç birinin mitokondrileri alındığında sadece o bebeğin hücrelerine bir başkasının genleri de bulaşmış oluyor. Çünkü mitokondri çok spesifik ve ünik olan bir şey. Kişi mitokondriyi dışarıdan almış olsa bile kendi yumurtasıyla gebe kalıyor, kendi yumurtasıyla dölleniyor. O çocuk yine aynı çifte ait bir çocuk. Sonucunda yine de ufak da olsa bir gen transferi olduğu için tabi ki çiftlerin birlikte karar vermesi gereken bir durum” uyarısında bulundu.



TÜP BEBEK TEDAVİSİNİN ÇIKIŞ YOLU



Mitokondri naklinin hala deneme aşamasında olduğunu fakat ümit vaat ettiğini belirten Yeditepe Üniversite Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Gazi Yıldırım, konuşmasını şöyle noktaladı:



“Bu nakil, şu anda tamamen deneyimsel bir yöntem. Gelişen teknolojiyle kök hücre tedavileri gibi, kişi gençken elde edilen yumurtaların saklanması da söz konusu. Zaten şu anda bile yumurtalık rezervi yaşlanmaya başlayan ya da ailesinde erken menopoz olan kişilerin yumurtalarını saklıyoruz. Bu yumurtaların içerisinde mitokondriler de dondurulup saklanıyor zaten. Ama mitokondrilerin ayrıştırılıp saklanması gibi bir durum henüz söz konusu değil. İlerleyen zamanlarda belki mitokondri kitleri oluşturulabilir. Bunları hep zamanla göreceğiz. Çünkü tüp bebek gelişmeleri artık bir yerde tıkandı. Ama bu nakiller gibi, PRP gibi gençleştirme yöntemleri tüp bebek tedavilerinin çıkış yolu olacak.”

Yorumlar (0)
19
parçalı az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Günün Karikatürü Tümü