Depresyon, Alzheimer riskini artırıyor

Türkiye'de yaklaşık 1 milyon demans hastası var. Bunların 600 bininin Alzheimer tipi demans hastası olduğu tahmin ediliyor. Alzheimer’ın orta-ileri

Gündem 19.09.2019, 06:40 19.09.2019, 06:40
Depresyon, Alzheimer riskini artırıyor

Türkiye'de yaklaşık 1 milyon demans hastası var. Bunların 600 bininin Alzheimer tipi demans hastası olduğu tahmin ediliyor. Alzheimer’ın orta-ileri yaş hastalığı olduğunu söyleyen Nöroloji Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Aydan Tandoğan, “65 ve üzeri 100 kişiden 8’inde olasılıkla bu hastalık ortaya çıkacak ve her 5 yılda bir olasılık artarak devam edecektir. Ancak hastalık 65 yaş altındaki yaş grubunda da görülebilmektedir. Özellikle genetik kökenli olanlarda 65 yaş altı başlangıç görüyoruz. Türkiye'de 65 yaş altı yaklaşık 30-40 bin demans hastası vardır. Alzheimer’ın kesin nedeni bilinmese de riskleri azaltmak mümkün. Özellikle uzun süreli depresyon, hastalığı tetikleyebilir. Sürekli yeni şeyler öğrenerek, sosyalleşerek ve sağlıklı beslenerek hastalıktan korunabilirsiniz” dedi.



UNUTKANLIK VARSA CİDDİYE ALIN



İstanbul Aydın Üniversitesi VM Medical Park Florya Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Aydan Tandoğan, Alzheimer hastalığının henüz bilinmeyen bir nedenle; beyin hücrelerinin programlanandan daha erken ve hızlı bir şekilde kaybedilmesi olduğunu söyledi.



Yaş, geçmişte yaşanan depresyon, damar hastalıkları (kalp krizi, tansiyon yüksekliği, kolesterol yüksekliği gibi…), geçmişte ciddi kafa yaralanmaları, düşük eğitim düzeyi ve APOE4 geni taşıyıcılığının (genetik kökenli olanlarda) hastalığı tetiklediği düşünülmektedir.



Hücre ölümüyle birlikte beynin yavaş yavaş küçülmeye başladığını ve yeti kayıpları geliştiğini kaydeden Dr. Tandoğan, “Alzheimer hastalığında başlıca yeti kaybı bellek ile ilgilidir. En belirgin semptom unutkanlıktır. Alzheimer hastalığı giderek toplumda daha tanınır hale geldiği halde tanı sıklıkla gecikir. Bunun en önemli nedeni, ‘unutkanlığın yaşlılığın doğal bir parçası’ olduğunun düşünülmesidir. Bazen de unutkanlığın fark edilmesi zaman alır. Eski olayların iyi hatırlanıyor olması, belleğin iyi olduğu anlamına gelmez. Alzheimer hastalığının başlangıcında yeni bilgileri öğrenme, yakın zamanda olanları, söylenenleri akılda tutma yetisi bozulur. Ancak bellekte depolanmış eski bilgiler görece korunur. Zaman içerisinde yeniden eskiye doğru ilerleyen bir bellek kaybı süreci devam eder” dedi.



HASTALARIN RUH HALİ BİRDEN DEĞİŞEBİLİR



Alzheimer hastalığında ortalama yaşam süresinin 8-10 yıl olduğunu belirten Nöroloji Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Aydan Tandoğan, hastalığın belirtilerini şöyle sıraladı:



“Bazı hastalarda hastalık çok yavaş ilerlerken bazılarında da kısmen daha hızlı ilerlemektedir. Hastalarda başlangıçta basit unutkanlıklar görülür. Soruları tekrar ederler, isim bulma güçlüğü yaşarlar, eşyaları koydukları yerleri unuturlar. Okuduklarını eskisi gibi hatırlayamazlar. Günlük hayatı planlamada sorunlar yaşarlar. Dikkatleri ve konsantrasyonları azalmıştır. Konuları anlamada güçlük çekerler. Sosyal açıdan içe çekilme, sosyal ilişkilerden giderek uzaklaşma ve okuma yazma güçlükleri başlar. Zaman ve mekânla ilgili karışıklık yaşarlar. Görsel algıda mesafe kestirmede sorunlar gelişir. Sağlıklı karar verebilme yetisi bozulur. Para kullanımında kendilerini zarara uğratabilirler. Ruhsal durumda değişkenlik, endişe, huzursuzluk ve depresif ruh hali gelişebilir. Şüphecilik, eşyalarım çalınıyor gibi kişileri yanlış yere suçlamalar görülebilir. Giderek unutkanlıkların dozu artarak yön yol şaşırma, günlük yaşam aktivitelerini tek başına sürdürememe (alışveriş, toplu taşıma kullanabilme, yemek yapma, yemek yeme, ilaçlarını düzenli kullanma, banyo v.b. gibi) ve en yakınlarını unutmaya dek giden bellek bozukluğu yerleşir.



‘YENİ ŞEYLER ÖĞRENİN, SOSYAL OLUN, İYİ UYUYUN’



Herkesin nedeni ve tedavisi henüz belirlenmemiş olan bu hastalıktan korktuğunu dile getiren Dr. Öğr. Üyesi Tandoğan, hastalığın riskini azaltmak için şu önerilerde bulundu:



“Diyabet, tansiyon ve kolesterol yüksekliği gibi sistemik hastalıkları ve kilo sorununuzu çözün. Akdeniz tipi diyetle beslenin. Az kırmızı et, balık, zeytinyağı, bol tahıl ve sebzeden zengin beslenme beyin ve damar sağlığı için uygundur. B12, folik asit, Omega 3 ve antioksidanlardan zengin beslenme bilişsel sağlığınızı korumada yardımcı olacaktır. Haftada en az üç gün 45 dakika yürüyüş yapın. Yapılan araştırmalar düzenli yürüyüşün uygun egzersizin bellek üzerine çok yararlı olduğunu gösteriyor. Sürekli yeni şeyler öğrenin. Yeni ilgi alanları yaratın, hatta yeni bir yabancı dil öğrenmeye çalışın. (örneğin yaşlıları gazeteyi tabletten okumaya özendirmek gibi). Hayattan kopmayın. Üretken olun, işlevselliğinizi, paylaşımcılığınızı sürdürün. Uzun süreli depresyonunuz varsa mutlaka tedavi ettirin, bunu aşmak için doktorunuza danışın. Daha sosyal olun. Kişisel ilişkilerinizi koruyun ve sürdürün. Hatta ilgi duyduğunuz bir konuda sosyal sorumluluk projelerinde görev alın. Sanatla, resim, müzikle ilgilenin ve yeni hobiler edinin. Seyahate çıkın, yeni yerler görün.  Uykuya önem verin. Mutlaka yeterli süre uyuyun ve sabahları dinlenmiş kalkın. Uyku sağlıklı bir beyin için gerçekten çok önemli. D, E ve B12 vitamini düzeylerini ve tiroit fonksiyonlarınızı kontrol ettirin. Eksiklik varsa doktorunuza danışarak mutlaka düzeltilmesi yoluna gidin.”

Yorumlar (0)
19
parçalı az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Günün Karikatürü Tümü