Koronavirüsün ortaya çıkmasının üzerinden tam bir yıl geçti!

Bugüne kadar 1 milyon 343 bini aşkın kişinin hayatını kaybetmesine neden olan yeni tip koronavirüsün (Kovid-19) Çin’in Hubey eyaletine bağlı Vuhan kentinde “gizemli bir solunum yolu hastalığı” şüphesiyle tespit edilmesinin üzerinden bir yıl geçti.

Dünya 18.11.2020, 16:13
Koronavirüsün ortaya çıkmasının üzerinden tam bir yıl geçti!

Tüm dünyanın adeta bir kabus görmesine sebep olan yeni tip koronavirüs salgınının ortaya çıkmasının üzerinden bir geçti.

Hong Kong basınından South China Morning Post gazetesi, ulaştığı Çin kaynaklarından salgının ilk ortaya çıktığı tarihin 17 Kasım olduğunu duyurmuştu.

Dünya farklı bir yaşam tarzına geçti

Bu sürede insanlık, sosyal mesafe, uzaktan eğitim, kitlesel sokağa çıkma yasakları, fabrika ve iş yerlerinin uzun süre toplu olarak kapatılması, dini hayattan eğlence sektörüne kadar sosyal hayatın birçok alanında toplu aktivitelerin yasaklanması gibi uygulamalara şahit oldu.

Dünya genelinde onlarca ülkede yaşayan milyarlarca kişinin bir şekilde hayatını etkileyen Kovid-19’un sosyal etkileşimi, alışverişi, eğitimi, çalışma düzenlerini fiziksel mekanlardan dijital ortamlara taşımaya zorladığı yeni normal adlı farklı bir yaşam tarzı benimsenmesine neden oldu.

1 milyon 300 binden fazla kişi öldü

Salgının insan sağlığını tehdit etmesinin yanı sıra kış döneminde vaka sayılarının ikinci dalga tehlikesini göstermesi maske, mesafe, hijyen kavramlarını günlük hayatın ayrılmaz bir parçası haline getirdi. Dünyada 200'e yakın ülke ve bölgeye yayılarak küresel salgına dönüşen virüs, ortaya çıktığı günden bu yana dünyada 55 milyon 943 binden fazla kişiye bulaşırken 1 milyon 343 bini aşkın kişinin hayatını kaybetmesine neden oldu.

Çin, 31 Aralık 2019’da DSÖ’ye bildirdi

Dünya, Kovid-19 salgınından ilk kez, Çin'in, 31 Aralık 2019'da Hubey eyaletine bağlı Vuhan kentinde kaynağı bilinmeyen gizemli bir solunum yolu rahatsızlığının ortaya çıktığını, Dünya Sağlık Örgütüne (DSÖ) bildirmesiyle haberdar oldu.

Virüsün DSÖ'ye bildirilmesi Çin’de çoğunluğu yurt içi olmak üzere seyahatlerin zirve yaptığı Çunjie (Bahar Bayramı) dönemine denk geldi. Her yıl Bahar Bayramı’nda kara, deniz ve hava yollarıyla 3 milyar civarında seyahat yapılıyor.

Virüsün 17 Kasım’da ortaya çıkışından sonra, DSÖ yeni tip koronavirüsü "pandemi" (küresel salgın) ilan ettiği 11 Mart'a kadar geçen yaklaşık 3 aylık sürede salgın Türkiye dahil birçok ülkeye yayıldı.

Vuhan yerel hükümeti salgını biliyordu

Vuhan Belediye Başkanı Cou Şienvang, "Yerel hükümetin başı olarak (salgın) bilgisini aldım. Ama açıklamaya yetkili değildim." şeklindeki açıklamaları ocak ayında basına yansırken, bu açıklamadan önce 5 milyon Vuhanlının kentten tatil ve benzeri nedenlerle ayrıldığı saptandı.

Salgını araştıran üç gazetecinin, önce ortadan kaybolduğu daha sonra ise Çin polisi tarafından denetim veya gözaltına alındıkları ortaya çıktı.

Çin hükümetinin, virüsü ilk çıktığı dönem mesajlaşma grubundan arkadaşlarına duyuran ve daha sonra salgından dolayı hayatını kaybeden Çinli doktor Li Vınliang hakkında dedikodu yaymak suçlamasıyla soruşturma açması da tepkilere neden oldu. Doktor Li, ölümün ardından halk tarafından "ulusal kahraman" ilan edilirken Vuhan polisi de doktorun ailesinden özür diledi.

ABD Başkanı Donald Trump ise Kovid-19’u "Çin virüsü" olarak ilan ederek Çin ile ABD arasında yeni bir gerilim alanı oluşturdu. Çin hükümeti ise Trump yönetimine salgının siyasileştirilmemesi çağrılarında bulundu.

48 aşı adayı insanlar üzerinde test ediliyor

Başlarda Çin ve çevresini etkileyen ve bölgesel olarak görülen salgının, Asya sınırlarını aşıp halk sağlığını küresel çapta tehdit etmeye başlamasıyla dünya virüsle ilgili gelişmelere kilitlendi, salgının kontrol altına alınması ve önlenmesine yönelik tedbirler, bütün ülkelerin ana gündemi haline geldi, aşı çalışmaları ise birçok ülkeden yapılmaya başlandı.

DSÖ’nün verilerine göre, 12 Kasım itibarıyla dünya genelinde 48 Kovid-19 aşı adayı, klinik denemelerle insanlar üzerinde test edilirken, 164 aşı adayı da klinik öncesi geliştirme aşamasında bulunuyor.

Klinik deneme aşamasına geçen aşılardan 21'i birinci, 16'sı ikinci, 11'i ise üçüncü aşamada insanlar üzerinde test ediliyor. Binlerce deneğin katıldığı, 3'üncü aşama klinik denemeleri yürütülen potansiyel aşılar arasında ABD’den 4, İngiltere’den 1, Rusya’dan 1, Hindistan'dan 1 ve Çin’den 4 aday yer alıyor.

Hükümetler ve uluslararası kuruluşlar, aşı çalışmalarına daha önce görülmemiş miktarlarda mali kaynak sağlarken, şirketler de henüz klinik deneme aşamasındaki aşılardan yüz milyonlarca doz üreterek büyük riskler alıyor.

Virüsün yayılma sürecindeki başlıca gelişmeler

Kovid-19 salgınının ilk kez duyulmasından bu yana belli başlı gelişmeler şu şekilde oldu:

31 Aralık 2019'da Çin, Hubey eyaletine bağlı Vuhan kentinde kaynağı bilinmeyen gizemli bir solunum yolu hastalığı tespit edildiğini bildirdi.

1 Ocak'ta hastalığa ilk yakalananların ziyaret ettiği belirlenen Vuhan'daki deniz ürünleri gıda pazarı kapatıldı.

"Yeni tip koronavirüs" ve Çin’de ilk ölüm

7 Ocak'ta DSÖ, hastalığın SARS olmadığını fakat "yeni tip bir koronavirüsten" kaynaklandığını açıkladı.

11 Ocak'ta Çin'de hastalıktan ilk ölüm görüldü. Ölen kişi, Vuhan'daki pazardan alışveriş yaparken koronavirüs kaptığı tahmin edilen 61 yaşında bir erkekti.

13 Ocak'ta Çin dışında ilk vaka görüldü. Tayland'da bir kadın hastada Kovid-19 tespit edildi.

"Küresel acil durum"

Virüs, seyahat eden kişiler aracılığıyla birçok ülkeye yayıldı. Hong Kong, Tayvan, Singapur, Güney Kore, Avustralya, Malezya, Vietnam ve Nepal'de Kovid-19 tespit edilen kişiler tedavi altına alındı.

23 Ocak'ta salgının ortaya çıktığı Vuhan kentine tüm ulaşım durduruldu, karantina tedbirleri uygulanmaya başlandı.

24 Ocak'ta Avrupa'da ilk vakalar ortaya çıktı. Fransa'da Çin'den gelen iki kişide ve bir akrabalarında yeni tip koronavirüs tespit edildi.

30 Ocak'ta DSÖ "küresel acil durum" ilan etti.

31 Ocak'ta İngiltere, İtalya ve İspanya'da ilk vakalar görüldü.

2 Şubat'ta Çin dışında ilk kez Filipinler'de bir kişi hayatını kaybetti.

DSÖ isim verdi: Kovid-19

11 Şubat'ta DSÖ, yeni tip koronavirüse "Kovid-19" adı verildiğini duyurdu.

Fransa'da yeni tip koronavirüsten hayatını kaybeden kişi, Avrupa kıtasındaki ilk ölüm vakası oldu.

Güney Kore, İran ve İtalya'da salgınlar

22 Şubat'ta Güney Kore'de bir günde 229 vaka görüldü. Ülkenin güneyindeki Daegu kentindeki bir Katolik Hristiyan kilisesinin cemaati içindeki yayılmanın salgında rolü olduğu belirlendi.

26 Şubat'ta Güney Amerika kıtasında ilk vaka Brezilya'da, İtalya'dan seyahatten dönen bir iş adamında görüldü.

Suudi Arabistan umre ziyaretlerini durdurdu

27 Şubat'ta Suudi Arabistan, Kovid-19 nedeniyle umre ziyaretlerini askıya aldı.

28 Şubat'ta DSÖ, Kovid-19 için küresel risk seviyesini "yüksekten" "çok yüksek"e çıkardıklarını duyurdu.

8 Mart'ta İtalya'da salgının yayıldığı Lombardiya Bölgesi ve 14 kent karantinaya alındı.

10 Mart'ta Başbakan Giuseppe Conte ülkede serbest dolaşımı kısıtlayarak kapsamlı karantina tedbirleri ilan etti.

Türkiye'de ilk vaka

11 Mart'ın ilk saatlerinde Sağlık Bakanlığı, Türkiye'de ilk vakanın görüldüğünü duyurdu.

DSÖ yeni tip koronavirüsü "pandemi" (küresel salgın) ilan etti.

ABD Başkanı Donald Trump, İngiltere haricinde Avrupa’dan gelen tüm yolculara 30 gün süreyle sınırlarını kapattıklarını duyurdu.

12 Mart'ta Türkiye'de ilk ve orta dereceli okullar ile üniversitelerde eğitime ara verildi.

13 Mart'ta ABD'de Başkan Trump, salgın nedeniyle ülke genelinde "ulusal acil durum" ilan etti.

17 Mart'ta Avrupa Birliği (AB), üçüncü ülke vatandaşlarının üye ülkelere ve Schengen bölgesine yapacakları seyahatlere 30 günlük geçici kısıtlama getirdi.

23 Mart'ta İngiltere'de de karantina tedbirleri uygulamaya kondu.

24 Mart'ta Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) 2020 Tokyo Olimpiyatlarının gelecek yıla ertelenmesine karar verdi.

İngiltere Başbakanı hastalığa yakalandı

Aynı gün, İngiltere Başbakanı Boris Johnson, Kovid-19 testinin pozitif çıktığını duyurdu.

3 Nisan'da Türkiye'de 30 büyükşehir ve Zonguldak iline giriş çıkışlar yasaklandı.

Vuhan'daki karantina kaldırıldı

7 Nisan'da Çin'de ilk kez Kovid-19 nedeniyle yeni ölüm yaşanmadığı bildirildi. Aynı gün akşam saatlerinde salgının ortaya çıktığı Vuhan kentinde karantina kaldırıldı.

14 Nisan'da ABD Başkanı Trump DSÖ'nün salgının dünya geneline yayılmasında ciddi sorumluluğunu olduğunu ileri sürerek, örgütün, salgının başında Çin'in beyanlarına itimat ederek dünyayı yanılttığını savundu.

16 Nisan'da Japonya'da aralarında Tokyo ve Osaka'nın bulunduğu 7 bölgede olağanüstü hal ilan edildi.

ABD'den antiviral ilaç Remdesivir'in Kovid-19 tedavisinde kullanılmasına onay

1 Mayıs'ta ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA), Amerikan Gilead ilaç şirketinin ürettiği "Remdesivir" adlı antiviral ilacın Kovid-19 tedavisinde "acil durum kullanımına" onay verdi.

6 Mayıs'ta Vuhan kentinde okullarda yüz yüze eğitime kısmen yeniden başlandı.

Büyük Buhran'dan bu yana en büyük küresel ekonomik daralma

13 Mayıs'ta BM tarafından yayımlanan Dünya Ekonomik Durumu ve Beklentiler Raporu'nda küresel ekonominin Kovid-19 salgınının etkisiyle bu yıl yüzde 3,2 daralacağını öngördü. Raporda, ekonomideki küçülmenin 1930'lardaki Büyük Buhran'dan bu yana en keskin daralma olacağına işaret edildi.

16 Mayıs'ta Hindistan'daki vaka sayısı Çin'i geride bıraktı.

Çin'de Kovid-19 salgının ortaya çıktığı Vuhan kentinde vahşi hayvan ticareti vahşi hayvan eti tüketilmesi 5 yıl süreyle yasaklandı.

22 Mayıs'ta Brezilya, ABD'nin ardından en fazla vakanın görüldüğü ülke konumuna geldi.

29 Mayıs'ta ABD Başkanı Trump, ülkesinin DSÖ ile ilişkisini sonlandırdığını açıkladı.

7 Temmuz'da Brezilya Devlet Başkanı Jair Bolsonaro'nun Kovid-19 testi pozitif çıktı.

17 Temmuz'da Hindistan'da vaka sayısı 1 milyonu aştı.

11 Ağustos'ta Rusya Kovid-19 aşısının iki aylık testlerinin ardından kullanımına onay veren ilk ülke oldu.

7 Eylül'de Hindistan 4,2 milyon vaka sayısıyla dünyada en çok vaka görülen ikinci ülke oldu.

29 Eylül'de Kovid-19'un neden olduğu can kaybı 1 milyonu aştı.

3 Kasım'da ABD'de 59. başkanlık seçimlerinde salgın nedeniyle 80 milyona yakın kişi postayla oy kullandı.

Yorumlar (0)
22
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 39 81
2. Galatasaray 39 81
3. Fenerbahçe 39 79
4. Trabzonspor 39 68
5. Sivasspor 39 62
6. Hatayspor 39 61
7. Alanyaspor 39 57
8. Karagümrük 39 57
9. Gaziantep FK 39 55
10. Göztepe 39 51
11. Konyaspor 39 49
12. Rizespor 39 48
13. Kasımpaşa 39 46
14. Malatyaspor 39 45
15. Başakşehir 39 45
16. Antalyaspor 39 43
17. Kayserispor 39 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 39 38
20. Gençlerbirliği 39 38
21. Denizlispor 39 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 35 80
2. M. United 35 70
3. Leicester City 36 66
4. Chelsea 36 64
5. West Ham 35 58
6. Liverpool 34 57
7. Tottenham 35 56
8. Arsenal 36 55
9. Everton 34 55
10. Leeds United 35 50
11. Aston Villa 34 48
12. Wolverhampton 35 45
13. Crystal Palace 35 41
14. Southampton 35 40
15. Burnley 35 39
16. Newcastle 35 39
17. Brighton 35 37
18. Fulham 35 27
19. West Bromwich 35 26
20. Sheffield United 35 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 36 80
2. Barcelona 36 76
3. Real Madrid 35 75
4. Sevilla 36 74
5. Real Sociedad 36 56
6. Real Betis 35 54
7. Villarreal 35 52
8. Celta de Vigo 36 50
9. Athletic Bilbao 36 46
10. Granada 35 45
11. Osasuna 36 44
12. Cádiz 36 43
13. Levante 36 40
14. Valencia 36 39
15. Deportivo Alaves 36 35
16. Getafe 36 34
17. Huesca 36 33
18. Real Valladolid 35 31
19. Elche 36 30
20. Eibar 35 29
Günün Karikatürü Tümü